Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

Saul jápmá

101

10,1
1 Sam 31,1–13
Filistalaččat soahttájedje israellaččaiguin. Israellaččat báhtaredje sis, ja ollugat gahčče Gilboavárrái. 2Filistalaččat jukse Saula ja su bártniid ja godde Jonatana, Abinadaba ja Malkišua, Saula bártniid. 3Soahti Saula birra šattai garasin. Dávgebáhččit áice su, ja son hávváduvai. 4Dalle Saul dajai vearjoguoddásis: “Rohtte miehki ja rehtte mu! Muđui duot birračuohpakeahtes olbmát bohtet ja meannudit muinna bahás.” Muhto go vearjoguoddi ii duostan dahkat dan, de Saul ieš rohttii miehki ja bálkestahtii dasa. 5Go vearjoguoddi oinnii ahte Saul lei jápmán, de songe bálkestahtii miehkkásis ja jámii. 6Nu sii buohkat jápme, Saul ja su golbma bártni, ja nu nogai Saula soga gonagasvuohta.

7Go Jisreela jalgadasa israellaččat gulle ahte soahteveahka lei báhtaran ja ahte Saul ja su bártnit ledje gahččan, de sii guđđe gávpogiiddiset ja báhtaredje. Filistalaččat ásse gávpogiidda sin sadjái.

8Go filistalaččat maŋit beaivvi bohte rievidit gottáhallan olbmuid, de sii gávdne Saula ja su bártniid njaŋgámin Gilboaváris. 9Sii rievidedje Saula gárvvuid ja válde su oaivvi ja vearjjuid. De sii gulahedje vuoitosága eahpeipmiliiddáseaset ja álbmogasaset. 10Filistalaččat bidje Saula vearjjuid muhtun ipmileaset vissui, ja su oaivvi sii heŋgejedje Dagona tempelii.

11Go Jabeša olbmot Gileadis gulle maid filistalaččat ledje dahkan Saulii, 12de buot gávpoga soahteolbmát johttájedje ja vižže Saula ja su bártniid rupmašiid Jabešii. Sii hávdádedje sin dávttiid Jabeša terebintta vuollái ja fástudedje čieža beaivvi.

13

10,13
1 Sam 15,11eč
28,7–14
10,13 jearran Hebreagillii lea sátnestoahkan namain “Saul” ja vearbbain “jearrat”.Nu jámii Saul, danne go son lei leamaš oskkáldasmeahttun Hearrái iige lean jeagadan Hearrá gohččuma. Son lei maid jearran neavvaga jábmiid vuoiŋŋain 14iige Hearrás. Dan dihte Hearrá divttii su jápmit ja sirddii gonagasvuođa Davidii, Isaja bárdnái.

11

Gonagas David váldá Jerusalema

111

11,1
2 Sam 5,1–3
Buot israellaččat čoahkkanedje Davida lusa Hebronii ja dadje: “Mii leat du oažži ja varra. 2
11,2
1 Sam 13,14
Juo ovdal, dalle go Saul ain lei gonagas, de don jođihit Israela dan soahtemohkiin. Hearrá, du Ipmil, lea cealkán dutnje: ‘Don geahčat mu álbmoga Israela, don šattat mu álbmoga Israela ráđđejeaddjin.’” 3
11,3
1 Sam 16,13
Maiddái buot Israela vuorrasat bohte gonagasa lusa Hebronii. Doppe David dagai singuin lihtu Hearrá muođuid ovddas, ja sii vuide Davida Israela gonagassan, nugo Hearrá lei gohččon Samuela sárdnut.

4

11,4
2 Sam 5,6–10
David ja israellaččat vulge Jerusalemii dahjege Jebusii gos jebuslaččat dalle ásse. 5Jebusa olbmot dadje Davidii: “Deike don it boađe!” Muhto David válddii Siona ladni mii dasto šattai Davida gávpogin. 6David lei dadjan: “Dat gii vuosttažin goddá jebuslačča, šaddá bajimus oaivámužžan.” Ladnái beasai ovddemus Joab, Seruja bárdni, ja son šattai soahteveagaoaivámužžan.

7David ásai ladnái, ja dan dihte dat gohčoduvvui Davida gávpogin. 811,8 Millo >2 Sam 5,9.Son nannii gávpoga muvrrain Millos ovddos, ja Joab huksii ođđasis gávpoga eará osiid. 9David šattai fámoleabbon ahte fámoleabbon, ja Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lei suinna.

Davida soahteolbmát

10

11,10
2 Sam 23,8–39
Dát ledje Davida válljosoahteolbmát geat oppa Israeliin dorjo nannosit su gonagasvuođa ja dahke su Israela gonagassan dan Hearrá sáni mielde maid son lei sárdnon Israela birra. 11Dát lea Davida soahtesáŋgáriid logahallan:

Hakmonlaš Jišbaal lei vuosttaš golmma stuorimus soahteolbmás. Son bajidii sáittis golmmačuođi vašálačča badjel geat gottáhalle ovttat gearddis. 12Dasto lei ahoahlaš Elasar, Dodo bárdni, gii maid lei okta dan golmma stuorimus soahteolbmás. 1311,13 Pas Dammim jáhkkimis Efes Dammim mii lea Jerusalema lulleoarjjabealde. Gč. 1 Sam 17,1.Son lei Davida mielde Pas Dammimis, gosa filistalaččat ledje čoagganan soahtanmohkis. Doppe lei bealdu mas šattai valjis bivgi. Go israellaččat báhtaredje filistalaččain, 14de Elasar čuoččastii guovdu bealddu, bealuštii dan ja časkkii filistalaččaid. Nu Hearrá attii stuorra vuoittu.

1511,15 Adullam >1 Sam 22,1. Refaimleagis >2 Sam 5,18.Oktii golmmas dan golmmalogi oaivámuččas vulge Davida lusa Adullama bákteráigái. Filistalaččaid soahteveagas lei dalle siida Refaimleagis. 1611,16 várreladnis >1 Sam 22,4.David lei dalle várreladnis, ja filistalaččaid njunušveahka lei Betlehemis. 17David goikkai sakka ja dajai: “Vare muhtun vieččašii munnje čázi dan arvegáivvos mii lea Betlehema gávpotpoartta guoras!” 18Dalle duot golmmas bahkkejedje filistalaččaid soahtesiidii, goivo čázi Betlehema gávpotpoartta gáivvos ja bukte Davidii. David ii goit dáhtton juhkat, muhto golggahii dan juhkamušoaffarin Hearrái. 19Son dajai: “Ipmil várjalehkos mu juhkamis dán! Jugašingo mun daid olbmáid vara geat vižže dan heakkaset váttuin?” Iige son dáhtton juhkat dan. Dakkár daguid dahke duot golbma soahteolbmá.

2011,20 golbmalohkása Masorehtalaš teavsttas lea “golbmasa”. Jorgalus čuovvu 2 Sam 23,18 buoremus giehtačállosiid.Abišai, Joaba viellja, lei dan golbmalohkása oaivámuš. Son bajidii sáittis golmmačuođi gottáhallan olbmá badjel, muhto ii lohkkojuvvon dan golmma stuorimus soahteolbmá searvái. 21Dan golbmalohkása gaskkas son lei beakkálmas. Son lei sin oaivámuš, muhto ii lean dan golmma stuorimus soahteolbmá veardásaš. 22Kabseellaš Benaja, Jojada bárdni, lei jálus olmmái ja dagai stuorra daguid. Son časkkii jámas moablaš Ariela guokte bártni. Muhtun borgabeaivvi son njiejai arvegáivui ja gottii doppe ledjona. 23

11,23
1 Sam 17
11,23 viđa állana sullii 2,5 mehtera.Son časkkii jámas maiddái stuorra egyptalaš olbmá, viđa állana guhkkosačča. Egyptalaččas lei gieđas sáiti mii lei gassat nugo gođabumme. Muhto Benaja fallehii egyptalačča soabbi gieđas, gaikkihii sus sáitti ja gottii su dainna. 2411,24 dan golmmalogi Masorehtalaš teavsttas lea “dan golmma”, gč. v. 20.Dakkár daguid dagai Benaja, Jojada bárdni, ja son adnojuvvui árvvus dan golmmalogi soahteolbmá gaskkas. 25Son lei beakkálmasamus dan golbmalohkásis, muhto ii lean dan golbmasa veardásaš. David bijai su heaggafávttaidis oaivámužžan.

26Eará jálus soahteolbmát ledje Asael, Joaba viellja, Elhanan, betlehemlaš Dodo bárdni, 27harodlaš Šammot, peletlaš Heles, 28tekoalaš Ira, Ikkeša bárdni, anatotlaš Abieser, 29hušailaš Sibbekai, ahoahlaš Ilai, 30netofalaš Mahrai, netofalaš Heled, Baana bárdni, 31Itai, Ribaja bárdni, benjaminlaččaid Gibea olmmoš, piratonlaš Benaja, 32Hurai, Nahale Gaaša olmmoš, arabalaš Abiel, 33bahurimlaš Asmavet, šaalbonlaš Eljahba, 34gisonlaš Hašem, hararlaš Jonatan, Šage bárdni, 35hararlaš Ahiam, Sakara bárdni, Elifal, Ura bárdni, 36mekeralaš Hefer, gilolaš Ahia, 37karmellaš Hesro, Naarai, Esbaja bárdni, 38Joel, Natana viellja, Mibhar, Hagri bárdni, 39ammonlaš Selek, beerotlaš Nahrai gii lei Joaba, Seruja bártni, vearjoguoddi, 40jeterlaš Ira, jeterlaš Gareb, 41

11,41
2 Sam 11,3
hetlaš Uria, Sabad, Ahlaja bárdni, 42rubenlaš Adina, Šisa bárdni, Rubena soga oaivámuš gii jođihii golbmalogi olbmá, 43Hanan, Maaka bárdni, metenlaš Jošafat, 44aštarotlaš Ussia, aroerlaš Hotama bártnit Šama ja Jeiel, 45Jediael, Šimri bárdni, ja su viellja, tislaš Joha, 46mahanajimlaš Eliel, Elnaama bártnit Jeribai ja Jošavja, moablaš Jitma 47ja vel Eliel, Obed ja sobalaš Jaasiel.

12

Davida vuosttaš doarjaleaddjit

12112,1 Siklag >1 Sam 27,6.Dát leat olbmát geat juo dalle go David báhtarii Saulis, Kiša bártnis, bohte su lusa Siklagii. Sii ledje dat soahteolbmát geat veahkehedje su soađis. 2Vearjun sis ledje dávggit, ja sii máhtte šleŋget geđggiid ja báhčit njuolaid sihke olgeš ja gurut gieđain. Sii ledje Saula čeardda olbmot, benjaminlaččat, ja dát lea logahallan sis: 3Ahieser, sin oaivámuš, ja Joaš, gibealaš Šemaa bártnit, Jesiel ja Pelet, Asmaveta bártnit, Berekja, anatotlaš Jehu, 4gibeonlaš Jišmaja, okta dan golmmalogi stuorimus soahteolbmás ja sin oaivámuš, Jeremia, Jahasiel, Johanan, gederalaš Josabad, 5Elusai, Jerimot, Bealja, Šemarja, haruflaš Šefatja, 6korahlaččat Elkana, Jiššia, Asarel, Joeser ja Jašobam, 7ja vel Joela ja Sebadja, gedorlaš Jerohama bártnit.

812,8 várreladnis >1 Sam 22,4.Muhtun gadlaččat manne Davida beallái go son lei várreladnis meahcis. Sii ledje jálus olbmát ja hárjánan soahteolbmát, vearjun sis lei galba ja sáiti. Sii ledje oaidnit dego ledjonat ja falit dego váriid gasellat. 9Vuosttaš lei Eser, nubbi Obadja, goalmmát Eliab, 10njealját Mišmanna, viđát Jeremia, 11guđát Attai, čihččet Eliel, 12gávccát Johanan, ovccát Elsabad, 13logát Jeremia ja oktanuppelogát Makbannai. 14Sii ledje gadlaččaid soahteveaga oaivámuččat; heajumus sis lei čuohtása veardásaš, gievrramus duháha. 15Sii rasttildedje Jordana vuosttaš mánus, dalle go dat lei dulvan badjel gáttiidis ja deavdán buot legiid sihke nuortin ja oarjin.

16Muhtun Benjamina ja Juda olbmát ledje boahtimin várreladnái Davida lusa. 17

12,17
Sál 7,4eč
David manai sin ovddal ja dajai: “Jos dii boahtibehtet mu lusa ráfálaš oaivilis ja áigubehtet veahkehit mu, de mun dagan dinguin lihtu. Muhto jos dii áigubehtet beahttit mu mu vašálaččaide, vaikko mun in leat dahkan veahkaválddi, de min áhčiid Ipmil oaidná dan ja ráŋggášta din.” 18Dalle vuoigŋa devddii Amasaja, dan golbmalohkása oaivámučča, ja son dajai:

“Mii gullat dutnje, David,

mii doallat du beali, Isaja bárdni!

Ráfi, ráfi dutnje,

dutnje ja du veahkeheddjiide,

danin go du Ipmil veahkeha du.”

Dalle David válddii sin veahkasis ja bijai sin oaivámužžan soahtejoavkkuidasas.

19

12,19
1 Sam 29,4
Maiddái muhtun manasselaččat manne Davida beallái, go son vulggii filistalaččaid fárrui soahtat Sauliin. Son ii goit gártan veahkehit filistalaččaid, dainna go sin oaivámuččat vuolggahedje su ruoktot. Sii ledje ráđđádallan gaskaneaset ja dadjan guhtet guoibmáseaset: “Dat máksá midjiide oaivvi, jos son manná hearrás Saula beallái.” 20Go David vulggii Siklagii, de su beallái sirdásedje dát Manasse olbmát: Adnah, Josabad, Jediael, Mikael, Josabad, Elihu ja Silletai, geat ledje Manasse sogaid oaivámuččat. 21
12,21
1 Sam 30,1eč
Sii gádjo Davida rievvárjoavkkuin, danin go sii ledje buohkat jálus soahteolbmát. Sii šadde soahteveaga oaivámužžan, 22danin go beaivvis beaivái Davida veahkkin bohte ain eambbo olbmot, ja su soahteveahka šattai hui stuorisin.

23

12,23
2 Sam 5,1eč
Dát lea logahallan dain hárjánan soahteolbmáin geat bohte Davida lusa Hebronii sirdit Saula gonagasvuođa Davidii, nugo Hearrá lei gohččon: 24Juda čearddas guhttaduhát gávccičuođi hárjánan soahteolbmá geaid vearjun lei galba ja sáiti; 25Simeona čearddas čiežaduhát čuođi jálus soahteolbmá; 26Levi čearddas njealljeduhát guhttačuođi 27ja vel Jojada, Arona soga oaivámuš, ja suinna golbmaduhát čiežačuođi olbmá, 28de vel Sadok, nuorra ja jálus soahteolmmái, ja su sohka, guoktelogiguokte oaivámučča; 29Benjamina čearddas, Saula olbmuin, golbmaduhát olbmá. Eatnašat ledje oainnat ain oskkáldasat Saula sohkii; 30Efraima čearddas guoktelogiduhát gávccičuođi jálus soahteolbmá, sogaideaset beakkálmasat; 31Manasse čeardabeales gávccinuppelotduhát olbmá geat ledje vuolggahuvvon dahkat Davida gonagassan; 32Isaskara čearddas dat geat áddejedje áiggiid ja ipmirdedje mii lea buorre Israelii, guoktečuođi oaivámučča ja buot sin fuolkkit geat doahttaledje sin; 33Sebulonis vihttalogiduhát soahteolbmá geat ledje hárjánan atnit buotlágán vearjjuid ja ledje ovttamielalaččat veahkehit Davida; 34Naftalis duhát oaivámučča ja singuin golbmalogičiežaduhát olbmá geaid vearjun lei galba ja sáiti; 35danlaččain guoktelogigávcciduhát guhttačuođi hárjánan soahteolbmá; 36Ašeris njealljelogiduhát vearjoolbmá geat ledje gergosat soahtat; 37Jordana duohken ledje rubenlaččat, gadlaččat ja nuortti manasselaččat, oktiibuot čuođiguoktelogiduháha, buot olbmáin mielde juohkelágán vearjjut.

38Buot dát hárjánan soahteolbmát bohte Hebronii, ja sis lei nana áigumuš dahkat Davida oppa Israela gonagassan. Maiddái buot eará israellaččat ledje ovttamielalaččat das ahte David dahkkojuvvo gonagassan. 39Sii orro das Davida luhtte golbma beaivvi, juhke ja borre; sin olbmot ledje nisten sin. 40Maiddái dat geat ásse das lahkosiin, ja velá Isaskara, Sebulona ja Naftali olbmot bukte sidjiide áseniiguin, kamelaiguin, mulaiguin ja vuovssáiguin valjis borramuša, jáffuid, fiikongáhkuid, rusingáhkuid, viinni ja oljju ja vel stuorraomiid ja smávvaomiid, danin go dál Israelis lei illu.